چک لیست حسابرسی: ۱۰ مورد از اشتباهات رایج سرعت سایت که Core Web Vitals شما را نابود می‌کنند
برای یک مدیر بازاریابی فنی مانند «سارا»، هیچ چیز frustrat-کننده‌تر از این نیست که با وجود صرف زمان و بودجه برای بهینه‌سازی، همچنان گزارش Core Web Vitals در سرچ کنسول، وضعیت «ضعیف» (Poor) را نشان دهد. دلیل این امر معمولاً یک چیز است: تمرکز بر «راه‌حل‌های» پراکنده به جای شناسایی «ریشه اشتباهات رایج سرعت سایت».
آنچه در این مقاله می‌خوانید
- چک لیست حسابرسی: ۱۰ مورد از اشتباهات رایج سرعت سایت که Core Web Vitals شما را نابود می‌کنند
- حسابرسی بخش اول: خطاهای مربوط به منابع (Assets) و Front-End
- حسابرسی بخش دوم: خطاهای مربوط به زیرساخت و بک‌اند
- چک لیست نهایی حسابرسی اشتباهات رایج سرعت سایت
- نتیجه‌گیری: اشتباهات رایج سرعت سایت، خطاهای فرآیندی هستند
اغلب تیم‌ها به دنبال «بهترین افزونه کش» می‌گردند، در حالی که مشکل اصلی، یک TTFB بالا ناشی از دیتابیس نفخ‌کرده است. یا زمان زیادی صرف فشرده سازی تصاویر می‌کنند، اما خطای اصلی، یعنی Render-Blocking JS، را نادیده می‌گیرند. این راهنما یک چک‌لیست حسابرسی فنی برای شناسایی ۱۰ مورد از مخرب‌ترین اشتباهات رایج سرعت سایت است که مستقیماً بر دلایل کندی Core Web Vitals تأثیر می‌گذارند. درک این موارد، بخشی جدایی‌ناپذیر از بهینه‌سازی Core Web Vitals در سطح پیشرفته است.
حسابرسی بخش اول: خطاهای مربوط به منابع (Assets) و Front-End
این دسته از اشتباهات رایج سرعت سایت مربوط به فایل‌هایی است که مرورگر باید برای رندر کردن صفحه دانلود و پردازش کند.
خطای شماره ۱: بهینه‌سازی سطحی تصاویر (نادیده گرفتن فرمت و ابعاد)
تشخیص خطا: شما از افزونه‌ای برای فشرده سازی تصاویر استفاده می‌کنید، اما عنصر LCP شما (معمولاً یک تصویر) هنوز کند بارگذاری می‌شود (بیش از ۲.۵ ثانیه) و گزارش Lighthouse خطای «Image elements do not have explicit width and height» را نشان می‌دهد.
این یکی از رایج‌ترین اشتباهات رایج سرعت سایت است. بهینه‌سازی فقط فشرده‌سازی نیست. دو خطای فنی بزرگ در اینجا رخ می‌دهد:
- نادیده گرفتن فرمت‌های مدرن: شما هنوز از JPEG و PNG استفاده می‌کنید. فرمت WebP یا AVIF می‌تواند ۲۵ تا ۵۰ درصد حجم فایل را *بدون* کاهش کیفیت قابل مشاهده، کاهش دهد.
- عدم تعریف ابعاد: شما اتریبیوت‌های `width` و `height` را در تگ “ تنظیم نکرده‌اید. این کار مرورگر را مجبور می‌کند فضا را رزرو نکند و پس از بارگذاری تصویر، کل چیدمان را جابجا کند—که عامل مستقیم CLS بالا است.
راه‌حل فنی:
- پیاده‌سازی یک استراتژی کامل بهینه سازی تصاویر که شامل تبدیل خودکار به WebP/AVIF باشد.
- اطمینان حاصل کنید که *تمام* تگ‌های “ دارای اتریبیوت‌های `width` و `height` مشخص هستند. این کار مستقیماً به رفع خطای CLS کمک می‌کند.
خطای شماره ۲: بارگذاری همزمان (Synchronous) جاوا اسکریپت در <head>
تشخیص خطا: گزارش PageSpeed Insights خطای «Eliminate render-blocking resources» را برای چندین فایل JS نشان می‌دهد. FCP (First Contentful Paint) شما به طور غیرطبیعی بالاست.
این یک خطای کلاسیک Render-Blocking است. قرار دادن تگ <script src="..."> در <head> بدون اتریبیوت‌های `defer` یا `async`، یک فاجعه عملکردی است. مرورگر به این تگ می‌رسد و *کل* فرآیند رندر و پارس کردن HTML را متوقف می‌کند تا زمانی که آن فایل JS دانلود و اجرا شود. این بهینه سازی JS سنگین نشده، بلکه یک مانع‌گذاری سنگین است.
راه‌حل فنی:
- استفاده از `defer`: برای ۹۹٪ اسکریپت‌ها، از
<script defer src="...">استفاده کنید. این به مرورگر می‌گوید JS را به موازات پارس کردن HTML دانلود کند و *پس* از اتمام رندر HTML، آن را اجرا کند. - استفاده از `async`: فقط برای اسکریپت‌های مستقلی که به چیزی وابسته نیستند (مانند Google Analytics) استفاده کنید.
خطای شماره ۳: بارگذاری یک فایل CSS حجیم و یکپارچه
تشخیص خطا: مشابه خطای JS، شما یک فایل
style.css(اغلب بالای ۲۰۰ کیلوبایت) دارید که به عنوان Render-Blocking شناسایی شده است و LCP شما را به تأخیر می‌اندازد.
CSS برخلاف JS، باید رندر را مسدود کند (مرورگر نمی‌تواند صفحه را بدون دانستن استایل‌ها نقاشی کند). اما اشتباه رایج این است که مرورگر را مجبور می‌کنیم *کل* استایل‌های سایت (شامل استایل فوتر، صفحات دیگر، و غیره) را دانلود کند، در حالی که فقط به چند کیلوبایت CSS برای رندر بخش بالای صفحه (Above-the-fold) نیاز دارد.
راه‌حل فنی:
- استخراج Critical CSS: CSS حیاتی (مورد نیاز برای بالای صفحه) را شناسایی کرده و آن را به صورت Inline در
<head>قرار دهید. - بارگذاری ناهمگام CSS کامل: فایل
style.cssکامل را به صورت ناهمگام (Asynchronously) بارگذاری کنید. این فرآیند کامل، حذف کدهای بلاک کننده رندر نام دارد.
خطای شماره ۴: نادیده گرفتن استراتژی بارگذاری فونت (FOIT/FOUT)
تشخیص خطا: هنگام بارگذاری صفحه، متن برای لحظه‌ای نامرئی است (FOIT) یا با یک فونت سیستمی نمایش داده شده و سپس جابجا می‌شود (FOUT). هر دوی اینها باعث دلایل کندی Core Web Vitals (LCP ضعیف یا CLS بالا) می‌شوند.
این یکی از ظریف‌ترین اشتباهات رایج سرعت سایت است. فونت‌ها اغلب «دیر کشف» می‌شوند (مرورگر باید CSS را دانلود کند تا بفهمد به چه فونت‌هایی نیاز دارد).
راه‌حل فنی:
- فونت‌ها را به صورت محلی (Self-host) میزبانی کنید.
- از
font-display: swap;در@font-faceخود استفاده کنید تا از FOIT جلوگیری کنید (این کار FOUT ایجاد می‌کند). - برای حل FOUT و CLS، فونت‌های حیاتی (مثلاً فونت عنوان اصلی) را Preload کنید. این کار به مرورگر می‌گوید فونت را فوراً دانلود کند و زمان جابجایی را به حداقل می‌رساند.
خطای شماره ۵: اتکای کورکورانه به پیج‌بیلدرها و پلاگین‌های سنگین
تشخیص خطا: سایت شما حتی در یک صفحه خالی، ده‌ها فایل CSS و JS بارگذاری می‌کند. اندازه DOM (DOM Size) شما بسیار بزرگ است و بهینه سازی JS سنگین تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد.
پیج‌بیلدرهای سنگین و افزونه‌های «همه‌کاره» بزرگترین عامل ایجاد سربار (Bloat) هستند. آنها کدهای زیادی را در *هر* صفحه بارگذاری می‌کنند، چه شما از آن ماژول استفاده کرده باشید یا نه. این یکی از مشکلات کندی سایت است که ریشه در معماری دارد.
راه‌حل فنی:
- از افزونه‌هایی مانند Asset CleanUp یا Perfmatters برای غیرفعال کردن اسکریپت‌ها و استایل‌های غیرضروری به صورت صفحه‌به‌صفحه استفاده کنید.
- در طراحی‌های مجدد، به سمت Gutenberg و بلاک‌های بومی حرکت کنید و از اجتناب از پیج بیلدرهای سنگین که DOM عظیمی تولید می‌کنند، پیروی کنید.
حسابرسی بخش دوم: خطاهای مربوط به زیرساخت و بک‌اند
این دسته از اشتباهات رایج سرعت سایت به همان اندازه مخرب هستند، اما اغلب پنهان می‌مانند زیرا در سرور و دیتابیس رخ می‌دهند.
خطای شماره ۶: نادیده گرفتن TTFB بالا (مشکل در مبدأ)
تشخیص خطا: شما تمام خطاهای بخش اول را رفع کرده‌اید، اما سایت همچنان کند است. ابزارها TTFB (Time to First Byte) بالای ۸۰۰ میلی‌ثانیه را نشان می‌دهند.
TTFB بالا یعنی سرور شما کند پاسخ می‌دهد. این مشکل «مبدأ» است. هیچ مقدار بهینه‌سازی front-end نمی‌تواند یک TTFB کند را جبران کند. این یکی از اساسی‌ترین اشتباهات رایج سرعت سایت است که نشان می‌دهد مشکل در هاست، دیتابیس، یا پیکربندی بک‌اند شماست.
راه‌حل فنی:
- ارتقای هاست: از هاست اشتراکی ارزان به یک هاست مدیریت شده وردپرس یا VPS با منابع کافی (مخصوصاً CPU و RAM) مهاجرت کنید.
- بهینه‌سازی دیتابیس: دیتابیس وردپرس خود را از بازبینی‌های قدیمی، گذراها و نظرات اسپم پاکسازی کنید.
- کش در سطح سرور: از راه‌حل‌های کش قدرتمند (مانند LiteSpeed Cache یا Redis) استفاده کنید. این فرآیند، هسته بهینه‌سازی TTFB وردپرس است.
خطای شماره ۷: عدم استفاده از کش یا پیکربندی اشتباه آن
تشخیص خطا: هر بار که صفحه را (در حالت ناشناس) رفرش می‌کنید، بارگذاری آن به همان اندازه کند است. هدرهای HTTP شما `cache-control` مناسبی را نشان نمی‌دهند.
عدم استفاده از کش به این معنی است که برای *هر* بازدیدکننده، وردپرس باید PHP را اجرا کند، به دیتابیس متصل شود و صفحه را از صفر بسازد. این یکی از مرگبارترین خطاهای بهینه سازی سرعت و هدر دادن خالص منابع سرور است.
راه‌حل فنی:
- یک افزونه کش تمام‌صفحه (Page Caching) مانند WP Rocket یا LiteSpeed Cache را نصب و به درستی پیکربندی کنید تا صفحات HTML استاتیک تولید شود.
- از کش مرورگر (Browser Caching) برای منابع استاتیک (تصاویر، CSS، JS) اطمینان حاصل کنید.
خطای شماره ۸: عدم استفاده از CDN (شبکه توزیع محتوا)
تشخیص خطا: سایت شما برای کاربران محلی سریع است، اما کاربران در مناطق جغرافیایی دیگر از مشکلات کندی سایت شکایت دارند. تمام منابع از دامنه اصلی شما بارگذاری می‌شوند.
این یک اشتباه جغرافیایی است. فاصله فیزیکی باعث ایجاد تأخیر (Latency) می‌شود. یک کاربر در استرالیا نمی‌تواند به سرعت کاربر آلمانی به سرور شما در آلمان دسترسی پیدا کند.
راه‌حل فنی:
- از یک CDN (مانند Cloudflare یا Bunny) استفاده کنید. CDN کپی‌هایی از منابع استاتیک شما (تصاویر، CSS، JS) را در سرورهای سراسر جهان ذخیره می‌کند و آنها را از نزدیک‌ترین مکان به کاربر تحویل می‌دهد.
خطای شماره ۹: Lazy Loading کردن تصویر LCP (بهینه‌سازی اشتباه)
تشخیص خطا: شما Lazy Loading را برای تصاویر فعال کرده‌اید تا سرعت را بهبود ببخشید، اما اکنون امتیاز LCP شما *بدتر* شده است.
این یکی از فنی‌ترین اشتباهات رایج سرعت سایت است که از درک نادرست راه‌حل ناشی می‌شود. Lazy Loading عالی است، اما *فقط* برای تصاویر پایین صفحه (Below-the-fold). اگر شما تصویر هیرو (عنصر LCP) را Lazy Load کنید، به مرورگر می‌گویید: «مهم‌ترین عنصر صفحه را دانلود نکن تا زمانی که کاربر اسکرول کند»، که دقیقاً برعکس هدف بهینه سازی LCP است.
راه‌حل فنی:
- تصویر LCP و تمام تصاویر بالای صفحه را از Lazy Loading مستثنی (Exclude) کنید.
- اطمینان حاصل کنید که افزونه کش شما به طور هوشمندانه این کار را انجام می‌دهد.
خطای شماره ۱۰: اتکای انحصاری به ابزارهای آزمایشگاهی (Lab) به جای داده‌های میدانی (Field)
تشخیص خطا: «سارا» هر روز PageSpeed Insights را اجرا می‌کند و امتیاز ۹۵ (Lab) می‌گیرد، اما گزارش Core Web Vitals در سرچ کنسول (Field Data) همچنان «نیاز به بهبود» یا «ضعیف» است.
این نهایی‌ترین مورد از اشتباهات رایج سرعت سایت است: عدم اعتماد به داده‌های کاربران واقعی. تست آزمایشگاهی (Lab) در یک محیط ایده‌آل با اینترنت پرسرعت انجام می‌شود. داده‌های میدانی (Field) از تجربه *واقعی* کاربران شما با دستگاه‌ها و سرعت‌های اینترنت مختلف جمع‌آوری می‌شود. گوگل به داده‌های میدانی رتبه می‌دهد، نه آزمایشگاهی.
راه‌حل فنی:
- منبع حقیقت خود را گزارش Core Web Vitals در GSC قرار دهید.
- مشکلات را بر اساس URLهای «ضعیف» در آن گزارش اولویت‌بندی کنید، نه فقط بر اساس امتیاز Lighthouse.
- درک کنید که دلایل کندی Core Web Vitals واقعی ممکن است ناشی از شبکه‌های کند کاربران یا JS سنگینی باشد که در تست آزمایشگاهی مشخص نشده است.
چک لیست نهایی حسابرسی اشتباهات رایج سرعت سایت
برای اطمینان از اینکه «سارا» می‌تواند این خطاهای بهینه سازی سرعت را به طور سیستماتیک شناسایی کند، این چک لیست حسابرسی را ارائه می‌دهیم:
- حسابرسی TTFB: آیا TTFB (در حالت Uncached) زیر ۵۰۰ میلی‌ثانیه است؟ (اگر نه، به خطای ۶ و ۷ مراجعه کنید).
- حسابرسی LCP: آیا LCP زیر ۲.۵ ثانیه است؟ (اگر نه، به خطاهای ۱، ۳، ۴، ۶ و ۹ مراجعه کنید).
- حسابرسی CLS: آیا CLS زیر ۰.۱ است؟ (اگر نه، به خطاهای ۱ و ۴ مراجعه کنید).
- حسابرسی Render-Blocking: آیا گزارش Lighthouse خطای «Render-Blocking Resources» می‌دهد؟ (اگر نه، به خطاهای ۲ و ۳ مراجعه کنید).
- حسابرسی فرمت تصویر: آیا سایت شما به طور خودکار WebP یا AVIF ارائه می‌دهد؟ (اگر نه، به خطای ۱ مراجعه کنید).
- حسابرسی ابعاد تصویر: آیا تگ‌های
<img>شما دارایwidthوheightهستند؟ (اگر نه، به خطای ۱ مراجعه کنید). - حسابرسی فونت: آیا استراتژی
font-displayوpreloadبرای فونت‌های حیاتی دارید؟ (اگر نه، به خطای ۴ مراجعه کنید). - حسابرسی CDN: آیا منابع استاتیک شما از یک CDN بارگذاری می‌شوند؟ (اگر نه، به خطای ۸ مراجعه کنید).
- حسابرسی سربار (Bloat): آیا از پیج‌بیلدرهای سنگین استفاده می‌کنید؟ (اگر نه، به خطای ۵ مراجعه کنید).
- حسابرسی داده: آیا تصمیم‌گیری شما بر اساس داده‌های میدانی (GSC) است یا آزمایشگاهی (Lighthouse)؟ (اگر نه، به خطای ۱۰ مراجعه کنید).
بسیاری از اشتباهات رایج سرعت، ریشه در تصمیمات اولیه طراحی دارند. بهینه‌سازی تصاویر و فایل‌ها حیاتی است، اما یک ساختار سایت پیچیده و غیرمنطقی می‌تواند تمام تلاش‌های فنی را خنثی کند. یک معماری اطلاعات (Information Architecture) ضعیف، منجر به بارگذاری ماژول‌های غیرضروری و سردرگمی کاربر می‌شود که هر دو به Core Web Vitals آسیب می‌زنند.
نتیجه‌گیری: اشتباهات رایج سرعت سایت، خطاهای فرآیندی هستند
برای «سارا»، درک این اشتباهات رایج سرعت سایت باید روشن کند که بهینه‌سازی سرعت یک «رویداد» یکباره یا نصب یک «افزونه» جادویی نیست، بلکه یک «فرآیند» حسابرسی مداوم است. مشکلات کندی سایت تقریباً هرگز به دلیل یک عامل واحد نیستند، بلکه نتیجه انباشت چندین مورد از این خطاهای بهینه سازی سرعت هستند.
با استفاده از این چک لیست حسابرسی، شما می‌توانید از تمرکز بر «راه‌حل‌های» تصادفی دست بردارید و به یک استراتژیست فنی تبدیل شوید که «مشکلات» ریشه‌ای را شناسایی و حل می‌کند. این رویکرد سیستماتیک، هسته اصلی یک بهینه‌سازی Core Web Vitals موفق و پایدار است.